Fakty i mity

Trzeba przyznać, że istotnie niektórzy producenci w pewnych modelach samochodów, w których montowano pewne rodzaje silników, dali się nieco ponieść fantazji. Do bardzo mocnych jednostek napędowych, zwłaszcza diesli o dużej pojemności z turbodoładowaniem, zakładano koła dwumasowe, które niekoniecznie potrafiły sobie z przeniesieniem takiej mocy i momentu obrotowego poradzić. W takich warunkach, nawet jeżdżąc zupełnie normalnie, problemy z dwumasami potrafiły objawić się bardzo szybko. Jednak był to pewien margines, na ogół koła zamachowe dwumasowe są w stanie ze spokojem przetrwać fabryczne sprzęgło, to znaczy że jako pierwszy zużyje się inny element, na przykład tarcza lub docisk.

Nieprawidłowe użytkowanie

Nie ma co ukrywać, że dwumasa jest elementem delikatniejszym, niż tradycyjne koło jednomasowe. Trudno bowiem zepsuć coś, co jest po prostu jednolitym żeliwnym lub stalowym dyskiem. Koła dwumasowe posiadają natomiast mechanizm tłumiący drgania skrętne w postaci sprężyn. Jeżdżąc nieprawidłowo, doprowadzając do regularnego przeciążania sprzęgła, dojdzie do uszkodzenia gniazd tych sprężyn i powstania luzów. Specjaliści ze sklepu internetowego sprzeglo.com.pl twierdzą, że takich przypadków było niemało, jeśli chodzi o koła zamachowe w Kia Sportage. Jednakże inni kierowcy, w bliźniaczych modelach z tymi samymi silnikami, przejeżdżali na swoich dwumasach nawet 200 tysięcy kilometrów. Czyżby winna była technika jazdy?

Co niszczy koła dwumasowe?

Przede wszystkim, mając auto wyposażone w dwumasę, musimy definitywnie zwracać uwagę na nasz styl jazdy. Koło dwumasowe samo w sobie bardzo dobrze tłumi drgania skrętne, wobec czego wydaje się zachęcać do jazdy na niskich obrotach silnika, ponieważ nie wzrasta wtedy ani intensywność szarpania, ani wibracje silnika. Jednak taka jazda wprowadza ogromne przeciążenia i koło dwumasowe – jako jeden z delikatniejszych elementów – pada jako pierwsze. Rozwiązanie to nie lubi też jazdy rajdowej, nagłych i gwałtownych przyspieszeń, ruszania spod świateł z piskiem opon. Trzeba też uważać w czasie ciągnięcia przyczep. Specjaliści ze sprzeglo.com.pl zgodnie twierdzą, że koła zamachowe w Kia Sportage są dobrane tak, by mogły sprostać dodatkowym trudom holowania przyczepki, ale mimo wszystko należy wtedy delikatniej obchodzić się z pedałem przyspieszenia, a także nie schodzić do niskich obrotów silnika.

Czy jest się czego bać?

Odpowiedzmy sobie teraz na tytułowe pytanie, a więc czy jest się czego obawiać w przypadku kół dwumasowych. Otóż na pewno niemądrym byłoby rezygnować z zakupu naszego wymarzonego auta tylko dlatego, że dowiedzieliśmy się, iż posiada ono dwumasę. Pomijając kilka niefortunnych przypadków, gdzie koła uszkadzały się nawet pomimo poprawnych zachowań kierowców, na ogół nie dzieje się nic złego. Jak wspomnieliśmy, prawidłowo użytkowany samochód nie będzie od nas wymagał serwisowania dwumasy wcześniej, niż podczas wymiany sprzęgła, która będzie spowodowana np. naturalnym zużyciem się tarczy. Tak więc nie, nie musimy się wcale tego rozwiązania obawiać.

Jak możemy się więc przekonać, wokół kół dwumasowych narosło mnóstwo mitów. Tymczasem fakty mówią jasno, że powinniśmy zwrócić uwagę zwłaszcza na swój styl jazdy. Według informacji od specjalistów ze sklepu sprzeglo.com.pl, nie powinniśmy nigdy jeździć na obrotach poniżej 2 tysięcy na minutę mając silnik benzynowy, oraz poniżej 1,5 tysiąca w przypadku diesla. Niezależnie, czy mamy koło dwumasowe w Kia Sportage, czy też jest to inny pojazd. Im głębiej musimy wciskać pedał gazu, tym wyższe powinny być obroty, redukujemy więc biegi w odpowiednim momencie. Jeżdżąc poprawnie nie będziemy musieli obawiać się o zdrowie naszej dwumasy. Nieco inaczej to wygląda w sytuacji, gdy kupujemy używany samochód, ale o tym opowiemy w innym poradniku.

Artykuł Koła dwumasowe: Czy należy się ich obawiać? pochodzi z serwisu Sprzęgła Info.

Standardowe koło zamachowe

Zwykłe koło stanowi po prostu kilkukilogramowy dysk, wykonany z żeliwa lub ze stali. Przymocowane jest śrubami bezpośrednio do wału korbowego silnika. Współpracuje bezpośrednio ze sprzęgłem ciernym, stosowanym w manualnej skrzyni biegów. To za jego pośrednictwem odbierana jest moc z jednostki napędowej. Jednak ma ono jeszcze jedną ważną funkcję – zwiększa kulturę pracy silnika spalinowego. Każda taka jednostka generuje moc „pulsacyjnie”, a nie w sposób ciągły. Zwiększanie prędkości wału korbowego następuje w momencie odpalenia mieszanki na jednym z cylindrów, a następnie ma miejsce jej delikatny spadek. Masa wirująca w postaci koła zamachowego magazynuje część energii, powodując że owe przyspieszenia i spowolnienia wału są mniej zauważalne. Dzięki temu silnik ma mniejsze wibracje, a w czasie jazdy nie odczuwamy szarpania.

Tłumienie drgań skrętnych

Niestety standardowe koło nie posiada żadnego tłumika drgań skrętnych. Jedynie jego masa bezwładnościowa do pewnego stopnia potrafi ten efekt zapewnić. Jednak jest to zbyt mało, by zniwelować szarpanie samochodem i wibracje przenoszone na układ napędowy, zwłaszcza podczas jazdy z niższą prędkością obrotową silnika. Dlatego tłumik drgań zabudowano w tym rozwiązaniu w samej tarczy sprzęgła. Ma on postać sprężyn, które łączą ze sobą dwie części tarczy (więcej informacji na ten temat można znaleźć w pozostałych poradnikach).

Dwumasowe koło zamachowe

Jednak tłumienie drgań skrętnych wyłącznie za pomocą niewielkich sprężyn w tarczy sprzęgłowej okazało się niewystarczające, gdy moc i moment obrotowy silników spalinowych zaczął rosnąć w miarę rozwoju motoryzacji. Potrzebne było więc skonstruowanie rozwiązania, które będzie lepiej wywiązywało się z tego zadania. Tłumik drgań przeniesiono więc z tarczy do koła zamachowego, które teraz – podobnie jak kiedyś tarcze – składa się z dwóch niezależnych od siebie części, połączonych jedynie za pomocą silnych sprężyn tłumiących. Nie znaczy to, że całkowicie zrezygnowano ze stosowania tłumików również w tarczy, jednak są one dziś bardzo niewielkie i pełnia tylko funkcję pomocniczą.

Nie wszystko zgodnie z planem

Koła dwumasowe, tak zwane „dwumasy”, zaczęły pojawiać się w samochodach już z końcem lat dziewięćdziesiątych. Jednak według specjalistów ze sklepu sprzeglo.com.pl, wtedy jeszcze nie sprawiały one problemów. Kłopoty zaczęły się, gdy na rynek wprowadzono turbodoładowane silniki diesla, które dysponowały ogromnym momentem obrotowym, dostępnym już od bardzo niskiego zakresu obrotów. Dwumasy stosowane przy tych silnikach dość szybko się psuły, pojawiały się luzy między sprężynami tłumiącymi, efektem czego było silne szarpanie w czasie jazdy oraz znaczne wibracje przenoszone na karoserię auta, a w skrajnych przypadkach głuchy łomot pod maską w czasie pracy silnika, słyszalny zwłaszcza na biegu jałowym. W późniejszych latach zaczęto budować dwumasy z mocniejszych materiałów, przez co do pewnego stopnia zniwelowano ten problem.

Mamy nadzieję, że wyjaśniliśmy dość dobrze kwestie zastosowania kół zamachowych w układach napędowych pojazdów samochodowych. Poznaliśmy ich różne rodzaje, sposoby działania oraz wady. Problemy z bardzo popularnymi dziś kołami dwumasowymi nie oznaczają jednak, że wystąpią one w każdym samochodzie. Wiele zależy od rodzaju silnika, jego mocy oraz momentu obrotowego, a także naszego stylu jazdy. Aby dowiedzieć się, jak przedłużyć żywotność tego podzespołu, zapraszamy do zapoznania się również z innymi naszymi poradnikami.

Artykuł Czym jest koło zamachowe i jakie są jego rodzaje? pochodzi z serwisu Sprzęgła Info.